Răng có cấu tạo (cơ bản) làm 3 phần, men răng ở ngoài cùng, ngà răng ở giữa và trong cùng là tủy răng.
Men răng và ngà răng rất cứng chắc, giúp bảo vệ "phần lõi" là tủy răng ở trong cùng. Tủy răng là một tổ chức các mạch máu phức tạp, kết nối với hệ thống thần kinh (mặt). Tủy răng có hai nhiệm vụ chính là giúp nuôi dưỡng cho răng khỏe mạnh và dẫn truyền cảm giác của răng.
Khi men răng và ngà răng bị phá hủy do sâu (hoặc gãy, vỡ do va đập) thì tủy răng sẽ lộ ra ngoài và gây đau nhức. Nguyên nhân đau nhức lúc này là tủy bị nhiễm trùng. Cảm giác đau lúc này khá dữ dội vì tủy răng kết nối trực tiếp với thần kinh cảm giác nên sự dẫn truyền đau rất mạnh.
Có những trường hợp tủy răng bị lộ ra, bị nhiễm trùng nhưng lại chuyển qua giai đoạn mãn tính nên lúc này sẽ không có cảm giác đau.
Khi răng vẫn bị sâu, bị "hở tủy" như vậy thì "dường như" không có chuyện gì xảy ra cả. Bệnh nhân sẽ không cảm thấy khó chịu hay đau đớn, và sẽ lầm tưởng như điều đó là bình thường. Nhưng rồi theo thời gian, nếu không được điều trị, mô cứng của răng sẽ dần bị phá hủy. Và kết quả sau cùng thật tệ hại là, răng đó chỉ còn lại phần chân
Trong trường hợp tủy răng đã bị nhiễm trùng và răng được trám bít lại (tất nhiên điều này là không đúng), thì vi khuẩn kỵ khí trong tủy răng sẽ ngay lập tức phát triển và sinh sôi làm gia tăng áp suất buồng tủy. Áp suất này sẽ đẩy khối nhiễm trùng ra khỏi ổng tủy qua chóp chân răng và thoát ra ngoài. Thoát ra tới nướu thì bị giữ lại và tạo thành một bọc. Bọc mủ này chúng ta gọi là áp xe.
Lúc này, răng sẽ được "chữa tủy". Chữa tủy là một hoạt động điều trị nhằm loại bỏ toàn bộ tủy răng đang bị nhiễm trùng. Đây là một hoạt động tương đối phức tạp và cần nhiều thời gian mới có thể loại bỏ được toàn bộ tủy răng, vì cấu tạo của tủy răng thường tương đối phức tạp.
Sau khi tủy răng được loại bỏ hoàn toàn thì sẽ được thay thế bằng một vật liệu nhân tạo, mà bác sĩ nha khoa hay gọi là "trám bít". Vật liệu tủy răng nhân tạo này sẽ có tác dụng ngăn chặn sự nhiễm trùng tái phát (về lâu dài) để giúp bảo tồn chân răng và xương ổ răng nơi nâng đỡ chân răng.
