Chỉnh hình răng (chỉnh nha - niềng răng) là một lĩnh vực chuyên khoa răng hàm mặt chuyên về chẩn đoán, dự phòng và điều trị các bất thường của răng và mặt, nhằm hướng dẫn hoặc điều chỉnh cho răng mọc đúng vị trí.
Hiện tại, có các phương pháp niềng răng phổ biến như: Niềng răng với mắc cài kim loại (cổ điển, truyền thống) gắn mặt ngoài; mắc cài kim loại tự buộc gắn mặt ngoài; mắc cài kim loại gắn mặt trong và niềng răng bằng hệ thống khay trong suốt (invis) không mắc cài...
Môn chỉnh hình răng mặt (orthodontics) là một môn nha khoa đặc biệt có liên quan đến việc xếp thẳng hàng răng và hàm nhằm giúp cho nụ cười đẹp hơn và răng miệng khỏe hơn. 'Ortho' có nghĩa là đúng hoặc thẳng, và 'Odont' có nghĩa là răng.
Chỉnh hình răng giúp khắc phục các vấn đề như răng không đều hoặc răng chật hàm, hàm trên hô hoặc hàm dưới đưa ra, vị trí xương hàm và khớp xương hàm bị lệch.
Điều trị chỉnh nha đòi hỏi những hiểu biết và kỹ năng chuyên môn cao để di chuyển, sắp xếp răng về vị trí tối ưu và điều chỉnh lại tương quan giữa 2 hàm cho đúng nhằm cải thiện thẩm mỹ và chức năng ăn nhai, làm cho vẻ mặt hài hòa và tạo nên khuôn mặt cân đối, các cơ hàm hoạt động chức năng hơn, các răng được ăn khớp nhau tốt, giúp cho nụ cười đẹp và hoàn hảo hơn.
Đối với trường hợp có răng sứ hoặc răng sâu sẽ ảnh hưởng khá nhiều tới kỹ thuật niềng răng. Bác sĩ sẽ đánh giá trên những trường hợp cụ thể để đưa ra những chỉ định phù hợp về kỹ thuật
Cụ thể, răng sứ và răng sâu sẽ ảnh hưởng tới việc gắn mắc cài. Với những răng sứ là mão đơn lẻ và răng sâu vừa phải thì vẫn có những phương pháp đặc biệt để tăng độ bám dính của mắc cài khi gắn.
Đối với răng sứ mà là cầu dài thì thường muốn niềng sẽ phải tháo ra làm mão răng sứ rời mới có thể niềng được. Vì cầu răng sứ dài sẽ làm ảnh hưởng tới lực tác động và việc di chuyển của răng.
Răng sâu mà chân răng bị hư hại hoặc nhiễm trùng cũng không thể giữ lại để niềng được. Trong trường hợp này, răng sâu phải được nhổ bỏ.
